Çaji është prej kohësh i lidhur me përfitime të mundshme për shëndetin, por mënyra se si përgatitet dhe konsumohet mund të ketë rëndësi për zemrën dhe enët e gjakut. Një studim i ri sugjeron se konsumimi i rregullt i çajit, veçanërisht në temperaturë jo përvëluese, lidhet me një rrezik më të ulët të sëmundjeve kardiovaskulare.
Një studim i publikuar në revistën shkencore Journal of Internal Medicine ka analizuar lidhjen mes zakoneve të konsumimit të çajit dhe shëndetit kardiovaskular, duke përfshirë shpeshtësinë e konsumit, llojin e çajit, fortësinë e përgatitjes dhe temperaturën në të cilën pihet.
Në studim u përfshinë më shumë se 485 mijë të rritur nga Kina, të moshës 30 deri në 79 vjeç. Pjesëmarrësit u ndoqën mesatarisht për rreth nëntë vjet, gjatë të cilëve u regjistruan mbi 14.800 raste të sëmundjeve që prekin zemrën dhe enët e gjakut, përfshirë infarktin, goditjen në tru dhe sëmundjen arteriale periferike.
Konsumimi i rregullt lidhet me rrezik më të ulët
Sipas rezultateve të analizuara, personat që konsumonin çaj të paktën tri ditë në javë kishin rreth 11% më pak rrezik për të zhvilluar sëmundje vaskulare, krahasuar me ata që e konsumonin më rrallë.
Studiuesit morën parasysh faktorë të ndryshëm, si mosha, duhanpirja, aktiviteti fizik, pesha trupore dhe problemet shëndetësore ekzistuese. Megjithatë, duke qenë se bëhet fjalë për një studim vëzhgues, rezultatet tregojnë një lidhje mes konsumit të çajit dhe rrezikut kardiovaskular, por nuk provojnë se çaji është drejtpërdrejt shkaku i uljes së këtij rreziku.
Çaji i zi apo ai jeshil?
Studimi gjeti se çaji i zi shfaqte lidhje më të qëndrueshme me një rrezik më të ulët për disa lloje të sëmundjeve kardiovaskulare, ndërsa edhe çaji jeshil paraqiste përfitime të mundshme.
Të dy llojet vijnë nga e njëjta bimë, Camellia sinensis, por përpunimi i ndryshëm i gjetheve ndikon në përbërjen e tyre kimike.
Çaji përmban polifenole, përfshirë flavonoidet, të cilat kanë veti antioksiduese dhe antiinflamatore. Këto përbërës mund të ndihmojnë në mbrojtjen e qelizave të enëve të gjakut dhe në përmirësimin e funksionit të tyre.
Gjithashtu, konsumimi i çajit pa sheqer në vend të pijeve të ëmbëlsuara mund të ndihmojë në uljen e marrjes së sheqerit të shtuar, duke ndikuar pozitivisht në kontrollin e peshës dhe shëndetin metabolik.
Kujdes me çajin që pihet shumë i nxehtë
Një nga gjetjet interesante të studimit lidhej me temperaturën e çajit. Personat që raportuan se e pinin atë përvëlues kishin rreth 16% më shumë rrezik për sëmundje vaskulare, krahasuar me personat që nuk konsumonin rregullisht çaj.
Në të kundërt, konsumimi i çajit në temperaturë ambienti ose të nxehtë, por jo përvëluese, u shoqërua me rrezik më të ulët krahasuar me personat që nuk e pinin rregullisht.
Megjithatë, temperatura nuk u mat objektivisht nga studiuesit, por u raportua nga vetë pjesëmarrësit. Për këtë arsye, rezultatet duhen interpretuar me kujdes.
Konsumimi i përsëritur i pijeve shumë të nxehta është lidhur gjithashtu me një rrezik më të lartë të kancerit të ezofagut. Për këtë arsye, këshillohet që çaji të lihet të ftohet derisa të mund të pihet pa shkaktuar djegie në gojë ose në fyt.
Sa filxhanë çaj rekomandohen në ditë?
Në analizën e studimit, rreziku më i ulët i vlerësuar për sëmundjet vaskulare u vu re te personat që konsumonin afërsisht gjashtë deri në tetë filxhanë çaj në ditë. Në nivele më të larta konsumi, rreziku i vlerësuar fillonte të rritej përsëri.
Megjithatë, studiuesit paralajmërojnë se kjo nuk duhet interpretuar si një rekomandim që të gjithë të konsumojnë gjashtë deri në tetë filxhanë çdo ditë. Madhësia e filxhanëve nuk ishte e standardizuar dhe të dhënat për sasinë e konsumuar bazoheshin në deklarimet e pjesëmarrësve.
Duhet marrë parasysh edhe përmbajtja e kafeinës. Një filxhan prej rreth 240 mililitrash me çaj të zi përmban zakonisht 30–50 miligramë kafeinë, ndërsa çaji jeshil përgjithësisht përmban më pak.
Për shumicën e të rriturve të shëndetshëm, Administrata Amerikane e Ushqimit dhe Barnave (FDA) e konsideron deri në 400 miligramë kafeinë në ditë një sasi që zakonisht nuk shoqërohet me efekte të rrezikshme. Gjatë shtatzënisë, rekomandohet kufizimi i kafeinës në jo më shumë se 200 miligramë në ditë.
Në përfundim, çaji pa sheqer mund të jetë pjesë e një diete të shëndetshme, por nuk zëvendëson aktivitetin fizik, ushqyerjen e ekuilibruar, shmangien e duhanit dhe kontrollin e tensionit arterial e të kolesterolit. Për zemrën, rëndësi ka jo vetëm ajo që pimë, por edhe mënyra se si e konsumojmë.
